Metrologiya, o‘lchov va uni qo‘llash fani har doim texnologik va ilmiy yutuqlarning boshida bo‘lgan. Uning ta’sirini jamiyatning barcha jabhalarida ko‘rish mumkin va u hayotimizda hamma joyda mavjud.
Bu yil Butunjahon metrologiya kunining mavzusi barqarorlikdir. Aniq o‘lchovlar atrof-muhitni o‘rganish va siyosatni ishlab chiqishning asosidir, chunki ular bizga iqlim o‘zgarishi, ifloslanish va resurslarning kamayishi kabi murakkab ekologik muammolarni tushunish va hal qilish imkonini beradi. Barqarorlik mavzusi bizni metrologiya har kuni hayotimizni yaxshilashga qanday hissa qo‘shishini o‘rganishga undaydi. Masalan, aniq va ishonchli o‘lchovlar atrof-muhit parametrlarini yaxshiroq kuzatish, inson faoliyatining ta’sirini yaxshiroq baholash va ekologik muvozanatni saqlashga yordam beruvchi strategiyalarni ishlab chiqish imkonini beradi. Metrologiya bizga uglerod chiqindilari miqdorini aniqlash, chiqindilarni o‘lchash yoki tabiiy yashash joylarini kuzatish orqali asosli qarorlar qabul qilish imkonini beradi.
Metrologiya uglerod miqdorini hisoblashda muhim rol o‘ynaydi, bu ifloslantiruvchi moddalarni aniq o‘lchash, hisoblash, monitoring qilish, hisobot berish va auditni o‘z ichiga olgan keng ko‘lamli faoliyatni qamrab oladi. Uglerodni hisobga olish sxemalari va atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha boshqa me’yoriy choralar atrof-muhitda mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan ifloslantiruvchi moddalarning milliard darajasida aniq o‘lchovlariga asoslangan ishonchli ma’lumotlarni talab qiladi.
Metrologiya ham muhim ahamiyatga ega, chunki u Barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM) va Birlashgan millatlar tashkilotining barqaror global rivojlanishga erishishdagi sa’yi-harakatlarini qo‘llab-quvvatlaydi:
qonunlashtiruvchi metrologiyaga asoslangan adolatli va shaffof savdo barchamiz uchun iqtisodiy sharoitlarni yaxshilashga xizmat qiladi va kambag‘allikni kamaytirishga yordam beradi;
ishonchli va taqqoslanadigan test natijalari sog‘ligimiz va farovonligimizni yaxshilash uchun muhimdir;
iqlim bo‘yicha samarali harakatlar emissiyalar va muhim iqlim o‘zgaruvchilari miqdorini aniqlaydigan o‘lchash texnologiyalariga asoslangan bo‘lishi kerak, shuningdek, kamaytirish strategiyalari samaradorligini nazorat qiladi;
o‘lchovlar bizni arzon va toza energiyaga ega bo‘lishini ta’minlaydigan texnologiyalarni ishlab chiqish va monitoring qilish uchun zarur; va sanoat innovatsiyalari va infratuzilmasi keng ko‘lamli parametrlar uchun aniq o‘lchovlarga bog‘liq.
2024-yilgi Butunjahon metrologiya kuni mavzusi ushbu barcha holatlarda metrologiya muhim rol o‘ynashini ta’kidlaydi va sayyoramizni himoya qilish bo‘yicha umumiy majburiyatimizni eslatadi.
2023-yil noyabr oyida YUNESKO Bosh konferensiyasining 42-sessiyasida har yili 20-may kuni nishonlanishi YUNESKO tomonidan rasman e’tirof etish to‘g‘risidagi rezolyutsiyadan so‘ng bu yil Butunjahon metrologiya kunini targ‘ib qilishning yangi bobi bo‘ldi. Bu metrologiyani rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi va YUNESKOning fan va ta’lim orqali yaxshiroq dunyoni qurish missiyasiga mos keladi.
