05 BO’LIM

RADIOTEXNIK KATTALIKLARNI VA IONLOVCHI NURLANISHLARNI O’LCHASH, PUTUR YETKAZMASDAN TEKSHIRISH ILMIY ISHLAB CHIQARISH BO’LIMI

Umumiy radiotexnik kattaliklar laboratoriyasi

Исматуллаев Шеьроз Хамидуллаевич 05 ИИЧБ бошлиғи тел:150-26-05

Umumiy radiotexnik kattaliklar laboratoriyasi analog, selektiv, impulsli voltmetrlar, shuningdek signal generatorlari faza o’lchagichlari, shovqin generatorlari, yuqori va o’ta yuqori chastota generatorlari, kabel-antennali priborlar va boshqa o’lchash vositalarini qiyoslash va metrologik attestatlash bilan shug’ullanadi.

Laboratoriya aloqa o’lchash asboblari, jumladan tarmoq analizatorlari, tester protokollari va ko’plab boshqa asboblarni metrologik attestatlash bilan shug’ullanadi. Bu laboratoriyada attestatlangan va qiyoslangan asboblar xalq xo’jaligining telekommunikatsiya va aloqa, aviatsiya va yengil sanoat, mashinasozlik sohalari va boshqa turli sohalarda qo’llanadi. Laboratoriya bir nechta o’lchash turlari bo’yicha, signal O’YUCH (СВЧ) quvvati, daraja o’lchagichi kabi hamda boshqa birinchi va ikkinchi razryaddagi etalonlar bilan jihozlangan. Laboratoriyadagi namunaviy asboblar xatoligi 0,05 dan 1 % gachani tashkil qiladi.

“O’zMIM” DK qoshidagi umumiy radiotexnik o’lchashlar laboratoriyasi radioelektron o’lchash vositalari: chastota o’lchagich, signal generatorlari, signal spektr va shaklining parametr o’lchagichlari, past chastotali va yuqori chastotali voltmetrlar, selektiv mikrovoltmetrlar, quvvat o’lchagichlari, zanjir parametrlari o’lchagichlari, elektromagnit maydon kuchlanganligi o’lchagichlari, aloqa vositalari, TTK o’lchovlari, TTK, koaksial yuklanma o’lchagichlari, koaksial va to’lqin o’tkazuvchi traktlardagi YUCH va O’YUCH attenyuatorlari, o’lchash antennalari hamda maydon va xalaqit kuchlanganligi o’lchagichlarini qiyoslash va metrologik attestatlashdan o’tkazishni ta’minlaydi.

Bundan tashqari umumiy radiotexnik o’lchashlar bo’limining laboratoriyasi ixtisoslashtirilgan noyob «Prizma-16» asbobi bilan butlangan. Asbob o’zidan ADSP -2181, Plmaltera signallariga raqamli ishlov berish prosessorlari va yuqori integratsiya darajasidagi mikrosxemalarda amalga oshirilgan dastur-apparatli qurilmani ifodalaydi, SMD-komponentlar ham keng qo’llangan.

«PRIZMA -16» telefon ulanishlar shakllantirgichi raqamli, elektromexanik ATS va uyali aloqa tizimlarining kommutatsion stansiyalaridagi ulanish davomiyligini o’lchash tizimlari (UDO’T)ni qiyoslash maqsadida so’zlashuv holatining oldindan berilgan davomiyligi bilan telefon ulanishlarni shakllantirish uchun mo’ljallangan.

Akustika va vibrasiya parametrlarini o’lchash laboratoriyasi

Laboratoriya vibroo’lchash o’zgartirgichlari va vibrometrlarni qiyoslash uskunasi bilan jihozlangan. Uskuna 7,07 dan 300 m/s gacha vibrotezlanishga ega 20 dan 5000 Hz gacha chastota diapazonidagi mexanik tebranish parametrlarini qayta tiklash va o’lchash uchun mo’ljallangan.

Akustika va vibratsiya laboratoriyasi quyidagi o’lchash vositalarini qiyoslash, kalibrlash, metrologik attestatlash, sertifikatlashtirish sinovlaridan o’tkazishni nazarda tutatdi: vibratsiya o’lchagichlari, shovqin o’lchagichlari, laboratoriya vibromaydonchalari, elektrodinamik vibratsion uskunalar, vibrostendlar, vibrodatchiklar, vibratsiya kalibratorlari, pistonfonlar, elektr filtr va boshqalarning barcha turlari.

Bo’lim laboratoriyalari 2015 yilda namunaviy o’lchov vositalari bilan jihozlandi. 2250-H modelidagi vibratsiya analizatori laboratoriya va ishlab chiqarish xonalarida ishlayotgan asbob-uskunalarning vibratsiya parametrlarini o’lchash va nazorat qilish uchun mo’ljallangan bo’lib, BPF-tahlil dasturini o’z ichiga oladi.

Ayrim o’ziga xos qo’llanish doiralari:

• Sifatni tekshirish va sinash.

• Mahsulot ishlab chiqish.

• Mexanizmlar tahlili va nosozliklar qidiruvi.

• Bino vibratsiyasi

4231 akustik kalibrator shovqin o’lchagichlar va boshqa shovqin o’lchash apparaturasini akustik kalibrlash va darajalash uchun mo’ljallangan. 4231 akustik kalibrator 1 aniqlik klassiga mos.

4228 turdagi pistonfon tovush parametrlarini o’lchash asboblarini, jumladan shovqin o’lchagichlarni tez va aniq kalibrlash uchun mo’ljallangan bo’lib, tovush bosimining etalon darajasini ta’minlaydi. Tashqi barometrli 4228 turdagi pistonfon 0 aniqlik klassiga mos.

Tolali-optik aloqa liniyalarini o’lchash laboratoriyasi

2000 yilning avgust oyida radiatsion xavfsizlik to’g’risida Qonun qabul qilinib, u radiatsion xavfsizlik, fuqarolar hayoti, sog’ligi va mulkini, shuningdek atrof muhitni ionlovchi nurlanishning zararli ta’siridan muhofaza qilishni ta’minlash bilan bog’liq bo’lgan munosabatlarni tartibga soladi.

Ionlovchi nurlanishlarni o’lchash laboratoriyasi

2000 yilning avgust oyida padiasion xavfsizlik to’g’pisida Qonun qabul qilinib,  u padiasion xavfsizlik, fuqapolap hayoti, sog’ligi va mulkini, shuningdek atpof muhitni ionlovchi nuplanishning zapapli ta’sipidan muhofaza qilishni ta’minlash bilan bog’liq bo’lgan munosabatlapni taptibga soladi.

Padiasion xavfsizlikni ta’minlash sohasidagi Davlat tomonidan taptibga solish quyidagilapni o’z ichiga oladi:

– padiasion xavfsizlik talablariga pioya qilish ustidan davlat tekshipuvi va nazopati;

– qishloq xo’jalik va oziq-ovqat mahsulotlari, ozuqa, ichimlik va texnik suvi, qupilish matepiallarini padiasion ifloslanishga septifikalashtipish;

– ep uchastkalarini bapcha tupdagi qupilishga ajpatish uchun kelishishda padiasion ifloslanishni aniqlash;

– tibbiy pentgenoradiologik muolajalapni o’tkazishda fuqapolap padiasion xavfsizligini ta’minlash.

Padiasion xavfsizlik talablarini ta’minlash bo’yicha bapcha ishlapni, qiyoslanishi va attestatlanishi kepak bo’lgan, ixtisoslashtipilgan ionlovchi nuplanishni o’lchash vositalarisiz hal qilish mumkin emas. Ionlovchi nuplanishlapni o’lchash laboratoriyasi hap xil tupdagi dozimetp, pentgenometp va ssintillyatsion asboblar, geologik qidipuv, individual dozimetplapni ekspozitsion va yutiluvchi doza quvvati bo’yicha qiyoslash va metrologik attestatlash hamda texnik vositalapning ekspozitsion va yutiluvchi doza quvvatini o’lchashni amalga oshipadi.

2015-2016 yillarda Xalqaro atom energiyasi agentligi (IAEA) va “O’zstandart” agentligi o’rtasidagi texnik hamkorlik loyixasi bo’yicha gamma va rentgen nurlanish birinchi razryadli etalonlari xarid qilindi. Ushbu etalon dozimetrlar 2-razryadli etalon dozimetrik uskunalarni hamda gamma va rentgen nurlanish manbalarini qiyoslash, kalibrlash va attestatlashni amalga oshirish imkonini berdi. Shuningdek bu loyiha bo’yicha gamma nurlanish etalon manbalari bilan butlikda AQSH Canberra firmasida ishlab chiqarilgan gammaspektrometr xarid qilinib, ushbu kompleks spektrometrlarni qiyoslash, kalibrlash va 2-razryadli gamma nurlanish etalon manbalarini attestatlash uchun mo’ljallangan.

 Tibbiyot o’lchov vositalarini o’lchash laboratoriyasi

Shu bilan birga bo’lim putur yetkazmaydigan tekshiruv o’lchov vositalarini hamda elektrokardiograflar, exoensefalograflar va elektroensefalograflar, miograflar, reograflar, ultratovushli diagnostika apparatlari (UTT apparatlari) kabi va UVCH apparatlari, elektroforez galvanizatsiya apparatlari, past chastotali terapiya «Amplipuls» apparatlari va h.k. kabi tibbiyot uchun mo’ljallangan priborlarni qiyoslash (kalibrlash) va metrologik attestatlash ishlarini bajarish huquqiga akkreditatlandi.