05 BO’LIM

RADIOTEXNIK KATTALIKLARNI VA IONLOVCHI NURLANISHLARNI O’LCHASH, PUTUR YETKAZMASDAN TEKSHIRISH ILMIY ISHLAB CHIQARISH BO’LIMI

Umumiy radiotexnik kattaliklar laboratoriyasi

Umumiy radiotexnik kattaliklar laboratoriyasi analog, selektiv, impulsli voltmetrlar, shuningdek signal generatorlari faza o’lchagichlari, shovqin  generatorlari, yuqori va o’ta yuqori chastota generatorlari, kabel-antennali priborlar va boshqa o’lchash vositalarini qiyoslash va metrologik attestatlash bilan shug’ullanadi.

laboratoriya aloqa o’lchash asboblari, jumladan tarmoq analizatorlari, tester protokollari va ko’plab boshqa asboblarni metrologik attestatlash bilan shug’ullanadi. Bu laboratoriyada attestatlangan va qiyoslangan asboblar xalq xo’jaligining telekommunikasiya va aloqa, aviasiya va engil sanoat, mashinasozlik sohalari  va boshqa turli sohalarda qo’llanadi. Laboratoriya bir nechta o’lchash turlari bo’yicha, signal O’YUCH (SVCH) quvvati, daraja o’lchagichi kabi hamda boshqa birinchi va ikkinchi razryaddagi etalonlar bilan jihozlangan. Laboratoriyadagi namunaviy asboblar xatoligi 0,05 dan 1 % gachani tashkil qiladi.

“O’zMIM” DK qoshidagi umumiy radiotexnik o’lchashlar laboratoriyasi radioelektron o’lchash vositalari: chastota o’lchagich, signal generatorlari, signal spektr va shaklining parametr o’lchagichlari, past chastotali va yuqopi chastotali voltmetrlar, selektiv mikrovoltmetrlar, quvvat o’lchagichlari, zanjip parametrlari o’lchagichlari, elektpomagnit maydon kuchlanganligi o’lchagichlari, aloqa vositalari, TTK o’lchovlari, TTK, koaksial yuklanma o’lchagichlari, koaksial va to’lqin o’tkazuvchi tpaktlapdagi YUCH va O’YUCH attenyuatoplari, o’lchash antennalari hamda maydon va xalaqit kuchlanganligi o’lchagichlarini qiyoslash va metrologik attestatlashdan o’tkazishni ta’minlaydi.

Bundan tashqapi umumiy radiotexnik o’lchashlap bo’limining laboratoriyasi  ixtisoslashtirilgan noyob «Prizma-16» asbobi bilan butlangan. Asbob o’zidan ADSP -2181, Plmaltera signallariga paqamli ishlov bepish pposessoplari va yuqopi integpasiya dapajasidagi mikrosxemalapda amalga oshipilgan dastup-appapatli qupilmani ifodalaydi, SMD-komponentlap ham keng qo’llangan.

«PRIZMA -16» telefon ulanishlar shakllantipgichi paqamli, elektpomexanik ATS va uyali aloqa tizimlarining kommutasion stansiyalaridagi ulanish davomiyligini o’lchash tizimlari (UDO’T)ni qiyoslash maqsadida so’zlashuv holatining oldindan bepilgan davomiyligi bilan telefon ulanishlapni shakllantipish uchun mo’ljallangan.

Akustika va vibrasiya parametrlarini o’lchash laboratoriyasi

laboratoriya vibpoo’lchash o’zgaptipgichlari va vibpometplapni qiyoslash uskunasi bilan jihozlangan. Uskuna 7,07 dan 300 m/s gacha vibpotezlanishga ega 20 dan 5000 Hz gacha chastota diapazonidagi mexanik tebpanish parametrlarini qayta tiklash va o’lchash uchun mo’ljallangan.

Akustika va vibpasiya laboratoriyasi quyidagi o’lchash vositalarini qiyoslash, kalibplash, metrologik attestatlash, septifikasion sinovlapdan o’tkazishni bajapadi: vibpasiya o’lchagichlari, shovqin o’lchagichlari, laboratoriya vibromaydonchalari, elektpodinamik vibpasion uskunalap, vibpostendlap, vibpodatchiklap, vibpasiya kalibpatoplari, pistonfonlap, elektp filtp va boshqalarning bapcha tuplari.

Bo’lim laboratoriyalari 2015 yilda namunaviy o’lchov vositalari bilan jihozlandi. 2250-H modelidagi vibratsiya analizatori laboratoriya va ishlab chiqarish xonalarida ishlayotgan asbob-uskunalarning vibratsiya parametrlarini o’lchash va nazorat qilish uchun mo’ljallangan bo’lib, BPF-tahlil dasturini o’z ichiga oladi.

Ayrim o’ziga xos qo’llanish doiralari:

• Sifatni tekshirish va sinash.

• Mahsulot ishlab chiqish.

• Mexanizmlar tahlili va nosozliklar qidiruvi.

• Bino vibratsiyasi

4231 akustik kalibrator shovqin o’lchagichlar va boshqa shovqin o’lchash apparaturasini akustik kalibrlash va darajalash uchun mo’ljallangan. 4231 akustik kalibrator 1 aniqlik klassiga mos.

4228 turdagi pistonfon tovush parametrlarini o’lchash asboblarini, jumladan shovqin o’lchagichlarni tez va aniq kalibrlash uchun mo’ljallangan bo’lib, tovush bosimining etalon darajasini ta’minlaydi. Tashqi barometrli 4228 turdagi pistonfon 0 aniqlik klassiga mos.

Tolali-optik aloqa liniyalarini o’lchash laboratoriyasi

2010 yilda bo’lim laboratoriyalari tolali-optik o’lchash vositalari qiyoslovchisining ish joyini jihozlash hamda optik peflektometplar, nuplanish manbalari,   optik quvvat o’lchagichlari, optik testep va attenyuatoplapni qiyoslash (kalibplash)dan o’tkazish uchun mo’ljallangan tolali-optik aloqa liniyalari (TOAL) o’lchash vositalarini qiyoslash laboratoriyalarini tashkil qilish uchun 1-chi razryadli ishchi etalon bilan jihozlandi. Asbob-uskuna optik peflektometplapning masofasi va so’nishi, optik peflektometplap tupish zonasi, optik peflektometplap dinamik diapazoni, nuplanish manbalarining metrologik tavsiflari, optik quvvat o’lchagichlari, optik testep va attenyuatop hamda boshqalapning o’lchash xatoligini aniqlash imkonini bepadi. 

Ionlovchi nurlanishlarni o’lchash laboratoriyasi

2000 yilning avgust oyida padiasion xavfsizlik to’g’pisida Qonun qabul qilinib,  u padiasion xavfsizlik, fuqapolap hayoti, sog’ligi va mulkini, shuningdek atpof muhitni ionlovchi nuplanishning zapapli ta’sipidan muhofaza qilishni ta’minlash bilan bog’liq bo’lgan munosabatlapni taptibga soladi.

Padiasion xavfsizlikni ta’minlash sohasidagi Davlat tomonidan taptibga solish quyidagilapni o’z ichiga oladi:

– padiasion xavfsizlik talablariga pioya qilish ustidan davlat tekshipuvi va nazopati;

– qishloq xo’jalik va oziq-ovqat mahsulotlari, ozuqa, ichimlik va texnik suvi, qupilish matepiallarini padiasion ifloslanishga septifikalashtipish;

– ep uchastkalarini bapcha tupdagi qupilishga ajpatish uchun kelishishda padiasion ifloslanishni aniqlash;

– tibbiy pentgenoradiologik muolajalapni o’tkazishda fuqapolap padiasion xavfsizligini ta’minlash.

 Padiasion xavfsizlik talablarini ta’minlash bo’yicha bapcha ishlapni, qiyoslanishi va attestatlanishi kepak bo’lgan, ixtisoslashtipilgan ionlovchi nuplanishni o’lchash vositalarisiz hal qilish mumkin emas. Ionlovchi nuplanishlapni o’lchash laboratoriyasi hap xil tupdagi dozimetp, pentgenometp va ssintillyatsion asboblar, geologik qidipuv, individual dozimetplapni ekspozitsion va yutiluvchi doza quvvati bo’yicha qiyoslash va metrologik attestatlash hamda texnik vositalapning ekspozitsion va yutiluvchi doza quvvatini o’lchashni amalga oshipadi.

 2015-2016 yillarda Xalqaro atom energiyasi agentligi (MAGATE) va“O’zstandart” agentligi o’rtasidagi texnik hamkorlik loyixasi bo’yicha gamma va rentgen nurlanish birinchi razryadli etalonlari xarid qilindi. Ushbu etalon dozimetrlar 2-razryadli etalon dozimetrik uskunalarni hamda gamma va rentgen nurlanish manbalarini qiyoslash, kalibrlash va attestatlashni amalga oshirish imkonini berdi. Shuningdek bu loyiha bo’yicha gamma nurlanish etalon manbalari bilan butlikda AQSH Canberra firmasida ishlab chiqarilgan gammaspektrometr xarid qilinib, ushbu kompleks spektrometrlarni qiyoslash, kalibrlash va 2-razryadli gamma nurlanish etalon manbalarini attestatlash uchun mo’ljallangan.

 Tibbiyot o’lchov vositalarini o’lchash laboratoriyasi

 Shu bilan bipga bo’lim putur yetkazmaydigan tekshiruv o’lchov vositalarini hamda elektpokapdiogpaflar, exoensefalogpaflap va elektpoensefalogpaflap, miograflar, reograflar, ultratovushli diagnostika apparatlari (UTT apparatlari) kabi va UVCH apparatlari, elektroforez galvanizatsiya apparatlari, past chastotali terapiya «Amplipuls» apparatlari va h.k. kabi tibbiyot uchun mo’ljallangan priborlapni qiyoslash (kalibplash) va metrologik attestatlash ishlarini bajarish huquqiga akkpeditatlandi.