Xalqaro seminar boʻlib oʻtdi

 Kuni kecha Xalqaro nazariy va amaliy kimyo Ittifoqi (IUPAC) va Amaliy kimyoda oʻlchashlar birligi xalqaro Qoʻmitasi (CITAC) “Metrologiya, sifat va xemometriya (Chemometrics) – sinov natijalarining bogʻliqligi va muvofiqlik natijasiga massa ulushining taʼsiri” mavzusida veb – seminar boʻlib oʻtdi.
Metrologiya boʻyicha mustaqil maslahatchi Ilya Kuselman (Isroil) rahbarligida, Italiya, Portugaliya, Avstraliyalik mutaxassislar ishtirokida ishlab chiqilgan va yuqoridagi idoralar tomonidan qoʻllab quvvatlangan “Oʻlchashdagi noaniqlik tufayli koʻp komponentli material yoki obyektning muvofiqligini baholashda notoʻgʻri qarorlar qabul qilish xatarlarini baholash va test natijalari umumlashuvi” Qoʻllanmasi taqdim qilindi. Ilya Kuselman (Isroil) qoʻllanma boʻyicha keng tushunchalar berib oʻtdi.
Ushbu qoʻllanmada Bayes yondashuvi yordamida oʻlchash noaniqligi tufayli koʻp komponentli material yoki obyektning kimyoviy tarkibiga muvofiqligi toʻgʻrisida notoʻgʻri qaror qabul qilish xatarlari aniqlangan. Agar materialning har bir komponenti uchun muvofiqlikni baholash muvaffaqiyatli boʻlsa ham, materialga nisbatan notoʻgʻri qarorning (jami isteʼmolchining xavfi yoki ishlab chiqaruvchining xavfi) umumiy ehtimoli hali ham muhim boʻlishi mumkin. Bu muayyan mahsulot, lot, namuna, ekologik boʻlinma yoki boshqa moddiy yoki obyekt (muayyan isteʼmolchi va ishlab chiqaruvchining xatarlari) yoki ushbu mahsulotlarning aholisi (global isteʼmolchi va ishlab chiqaruvchining xatarlari) ga bogʻliq. Komponentalar konsentratsiyalari yoki tarkiblarining haqiqiy qiymatlari hamda oʻlchangan qiymatlar oʻzaro bogʻlanganda, ular koʻp oʻzgaruvchili taqsimotlar bilan moddiylashadi. Korrelyatsiyaning risklarga taʼsiri oson bashorat qilinmaydi.
Shuningdek, mavzu doirasida Italiya metrologiya tadqiqotlari milliy instituti vakili Franchecka Pennekki, Sidneydagi Yangi janubiy universiteti Ximiya maktabidan Doktor, Breynn Xibbert va Janubiy Afrika milliy metrologiya instituti eksperti Anjelika Botalar maʼruza qilishdi.
200 dan ortiq metrolog mutaxassislar ishtirok etgan ushbu veb-seminarda Oʻzbekiston milliy metrologiya instituti direktori oʻrinbosari Nuriddin Raymjonov ham qatnashdi.
Seminar soʻngida koʻplab fikrlar, xulosalar, tahlillar bildirildi.
Matbuot xizmati